Virtual reception

Official speeches and statements

4
Speeches and reports
2021–2024
Period
  1. Speech

    Speech at the 3rd Tashkent International Investment Forum

    Session “Reputation, trust and safety: improving the investment climate through effective anti-corruption policies and fight against the criminal economy”

    Speaker: Akmal Burkhanov, Director of the Anti-Corruption Agency

    Full text

    Hello, dear forum participants!

    His Royal Highness Prince Jean of Luxembourg, Mr. Christian de Boissieu, Mrs. Ameenah Gurib-Fakim, Mr. Christophe-Andre Frassa, all guests!

    I am very pleased to meet with all of you at the Tashkent International Investment Forum.

    This year’s Investment Forum is also extremely important because it brings together different areas, themes and experts.

    The opinions, proposals, ideas presented at our current session on the topic of eradicating corruption and the hidden economy serve primarily the economic development and investment attractiveness of the country.

    So, we thank you for your opinions and suggestions.

    Many here are not indifferent to the reforms being implemented in Uzbekistan, especially changes in the fight against corruption, they know about them, as well as about the work that we have carried out and are carrying out in cooperation with you.

    The transformations and reforms taking place in Uzbekistan makes possible to build its own model of the fight against corruption.

    At the forum, two years ago, we mainly talked about our intentions and plans, yet today we share opinions about the work done and its outcomes.

    Government agencies and organizations responsible for the fight against corruption, the business community, representatives of civil society institutions and the public are the main performers of today’s outcomes and achievements.

    World experience has repeatedly shown us that reforms carried out without covering all layers of society are doomed to failure.

    Let me briefly highlight some of the results achieved.

    President Shavkat Mirziyoyev in his speech at the inauguration ceremony (July 14, 2023), noted that we all need to work together to fully eradicate this evil.

    In addition, every year in his Address to the Oliy Majlis and the people of Uzbekistan the head of state separately touches on the issue of fighting corruption, and the adoption of many legal acts in this area shows the importance of the issue of fighting corruption at the level of state policy.

    The establishment of major preventive mechanisms, the reduction of bureaucracy in public administration, ensuring openness and transparency, the improvement of the quality of public services, and the reduction of human factor through digitalization have become essential elements of state anti-corruption policy in recent years.

    Firstly, the administrative reforms carried out last year gave start to the process of transition from manual to automatic control system.

    In particular, due to the reforms in the public administration system, it was enabled to improve the structure of the Cabinet of Ministers and to eliminate duplicated functions. Most importantly, bureaucracy has been reduced and the nine-step process of ‘getting permission’ to promote a particular initiative has been eliminated.

    Secondly, preventive mechanisms have been created to stop corruption in government bodies and organizations.

    In particular, a rating system for assessing the effectiveness of anti-corruption work has been introduced, as well as the Openness Index, aimed at assessing the effectiveness and efficiency of the work being carried out in ensuring the openness of the activities of government bodies and organizations.

    The E-Antikorrupsiya Project has also been launched to prevent corruption risks in government bodies and organizations.

    Thirdly, the public service quality has been improved, the number of unnecessary procedures has been decreased, and the number of public services provided electronically increased.

    In particular, the requirement to provide 73 types of documents and information from citizens was canceled, and 17 requirements and conditions for 6 types of licenses and permits were canceled.

    Of the 771 public services, more than 360 are provided electronically through the Single Portal of Interactive Public Services, including more than 240 services intended for business entities. The terms for provision of 59 types of public services have been reduced, if previously these services were provided within the range from 30 to 90 days, now they have been reduced from 1 to 30 days.

    Fourthly, in order to reduce the human factor through digitalization, the widespread introduction of information and communication technologies in all areas has been further developed. In particular, within the framework of the Digital Uzbekistan 2030 Strategy, 369 projects related to the digitalization of the activities of government and economic management bodies have been implemented.

    For example, in the economic area, such electronic platforms as ‘License’, ‘E-Auction’, ‘YERELEKTRON’, ‘Transparent Road’, ‘Transparent Construction’, ‘Agro Subsidy’, ‘Electronic Public Procurement System’ and other information systems effectively serve to reduce corruption risks.

    Fifthly, in order to improve the anti-corruption area and eliminate legal gaps, 13 regulations were adopted, as well as 24 regulations aimed at reducing corruption factors in other areas.

    With the adoption of many regulatory legal acts in this area, the necessary conditions have been created for the implementation of effective and efficient public control in public administration by ensuring openness and transparency in the activities of government bodies and organizations and establishing the accountability of officials to the population.

    Dear participants of the event!

    Now let me draw your attention to some figures and measures taken to prevent corruption in business.

    In order to prevent corruption in business, a number of measures have been taken to create conditions for fair competition, inspect the activities of business entities, prevent illegal interference in their activities, and protect the rights of entrepreneurs.

    In 2023, out of 4,703 requests submitted by 27 regulatory authorities for approval of inspection, 2,399 (51 percent) were approved, and the remaining 2,304 (49 percent) rejected due to the lack of legal grounds for conducting inspection.

    Compared to the same period in 2022, the number of inspections of entrepreneurs in 2023 decreased by 42,914 (26 percent).

    Measures have been taken to amend, make additions, or terminate more than 15 regulations that have a negative impact on the activities of business entities.

    As a result, the accrual of interest and penalties when making a court decision on the collection of debt on a loan was stopped, the rights of tax authorities to seize documents and items of the taxpayer were canceled, and the privatization of land plots was allowed for business entities that have fulfilled investment obligations.

    During the Business Forum held in 2021 by the Anti-Corruption Agency together with the Chamber of Commerce and Industry, and the Business Ombudsman, the Anti-Corruption Business Charter was adopted. Over the past period, 226 business entities joined the Charter.

    At the same time, for to create a favorable business environment in Uzbekistan, legality, transparency of business activities and prevention of corruption in relations with government agencies, the practice of holding ‘Integrity in Business Community of Uzbekistan’ Business Forum has been established.

    The Business Forum brings together hundreds of representatives of various business areas, ministries and departments, journalists, representatives of public and international organizations, as well as foreign experts.

    During a social survey conducted with the participation of more than 2,490 business entities regarding facts of corruption in the implementation of their activities, the majority of them responded that they had not encountered cases of corruption. In their opinion, the level of corruption in Uzbekistan has decreased significantly in recent years.

    Dear guests!

    Openness and transparency are the main enemies of the shadow economy and corruption.

    Uzbekistan is taking serious steps in this track. As a result of the measures taken, government bodies disclose the results of their work. Information on budget expenditures, public procurement and property are among those 40 types information meant to be disclosed as open data.

    Moreover, online platforms are widely used for to ensure the openness of government bodies in all areas. Those are:

    • system of public discussion of draft regulatory legal acts (regulation.gov.uz);
    • online platforms to view and track online the data about the state budget and debt, as well as public procurement (openbudget.uz, xarid.uzex.uz, etender.uzex.uz);
    • portal of electronic public services of tax authorities (my.soliq.uz);
    • online auction for the sale of state assets, real estate, vehicles, obtaining the right to use land plots and other procedures (e-ijro.auksion.uz);
    • electronic platform for online access to court documents (decisions.esud.uz).

    In addition, in accordance with the resolution of the head of state, the Anti-Corruption Agency is entrusted with the task of establishing control over the transparency of the processes of using loan funds allocated by international financial institutions for the implementation of 24 major and important investment projects, and today the Agency monitors compliance by the responsible ministries and departments of requirements to ensure openness in the implementation of these projects.

    Information about the progress of work within the projects is posted on an ongoing basis on specially created separate websites.

    The measures taken in the country is following with the formation in the society of intolerant attitude towards corruption, and Uzbekistan’s position is improving in international rankings and indices.

    In particular, over the past two years, Uzbekistan has risen from 140th place to 121st place (+19 positions) in Transparency International’s Corruption Perceptions Index, from 147th place to 131st place (+16 positions) in the TRACE Bribery Risk Matrix Index, from 78th to 76th place (+2 positions) in the World Justice Project’s Rule of Law Index. In the Open Data Inventory, Uzbekistan with 70 points took 30th place in the world and 1st place in Central Asia.

    Dear forum participants!

    Despite the ongoing reforms, we still have lots of measures to be taken to completely eradicate corruption in the country.

    To this end, we are developing the National Strategy 2030, which determines the immediate state policy to combat corruption.

    This national strategy analyzes current trends in the fight against corruption, and also sets priorities for remaining problems in the field and their solutions.

    Secondly, we began work on the implementation of the Virtual Anti-Corruption Academy.

    This Academy will operate online with special courses for civil servants, citizens and business representatives.

    Thirdly, measures to prevent corruption in the business sector will be strengthened, in particular, special attention will be paid to the implementation of a compliance control system in this area, the development of business integrity standards, and the creation of mechanisms aimed at creating an equal competitive environment for all entrepreneurs.

    Fourth, we will continue consistent reforms to reduce the shadow economy, encourage honest entrepreneurs, and further expand the number of public services provided to entrepreneurs remotely.

    Of course, these are not final or absolute tracks to work. We will improve and update them, putting them through the prism of benefits for the people. Suggestions from international and partner organizations will also be used to improve these intentions. And all this will be submitted for public discussion.

    Thus, every question raised, proposal put forward and initiative is very important to us.

    Thank you!

    Full text in Uzbek

    Assalomu alaykum hurmatli Forum ishtirokchilari,

    Hurmatli shahzoda Jan Lyuksemburg janobi oliylari, janob Kristian de Buasye, Amina Gurib Fakim xonim, janob Salaxedin Mezuar, janob Kristof-Andre Frassa, qadrli mehmonlar!

    Barchangiz bilan navbatdagi anʼanaviy Toshkent xalqaro investitsion forumida uchrashib turganimdan bag‘oyatda xursandman.

    Joriy yilgi forum ham turli xil mavzu, yo‘nalish va ekspertlarni barcha uchun umumiy bo‘lgan bir nuqtada birlashtira olgani bilan nihoyatda ahamiyatli.

    Ayni sessiyamiz, yaʼni korrupsiya va yashirin iqtisodiyotni bartaraf etish mavzusida bildiriladigan fikrlar, g‘oyalar, takliflar avvalo iqtisodiy rivojlanish, investitsion jozibadorlikka xizmat qiladi.

    Shu boisdan Spikerlarimiz tomonidan bildirilgan fikrlar, berayotgan takliflari uchun minnatdorchiligimni bildiraman.

    Bu yerda juda ko‘pchilik O‘zbekistondagi islohotlar, ayniqsa korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha o‘zgarishlardan xabardor. Ko‘pchiligingiz bilan hamkorlikda amalga oshirilgan ishlarimiz ham talaygina.

    Oxirgi yillardagi o‘zgarishlar va islohotlar natijasida O‘zbekiston korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha o‘z modelini yaratmoqda.

    Bundan ikki yil oldingi forumda asosan, qilmoqchi bo‘lgan ishlarimiz, rejalarimiz haqida gapirgan bo‘lsak, mana bugun amalga oshirilgan ishlar va ularning natijalari haqida ham bemalol fikr almashishimiz mumkin.

    Albatta mazkur natijalarning asosiy ijrochilari nafaqat korrupsiyaga qarshi kurashishga masʼul idoralar, balki boshqa davlat idoralari va tashkilotlari, biznes hamjamiyati, fuqarolik jamiyati instituti vakillari va keng jamoatchilik ham hisoblanadi.

    Shu o‘rinda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning nutqidan iqtibos keltirmoqchiman: “Bizning jamiyatda bu illatga mutlaqo o‘rin bo‘lmasligi uchun qattiq kurashamiz. Mana shunday prinsipial qarash jamiyatimiz hayotida mustahkam qaror topishi uchun barchamiz birgalikda qatʼiy harakat qilishimiz zarur.”

    Bundan tashqari, Davlat rahbarining har yilgi murojaatnomasida korrupsiya qarshi kurashish masalasiga alohida to‘xtalib o‘tilishi, ushbu sohada ko‘plab qonun hujjatlarining qabul qilinishi korrupsiyaga qarshi kurashish masalasining davlat siyosati darajasida ahamiyatga egaligini ko‘rsatib bermoqda.

    Ruxsatingiz bilan, ushbu sohada amalga oshirilgan ishlarning ayrimlari haqida qisqacha to‘xtalib o‘tsam.

    O‘tgan yillarda korrupsiyaning oldini olishga qaratilgan muhim preventiv mexanizmlaryaratilganligi, davlat boshqaruvida byurokratiyani kamaytirish, ochiqlik va shaffoflikni taʼminlash, davlat xizmatlarini ko‘rsatish sifatini yaxshilash, raqamlashtirish orqali inson omilini kamaytirish borasida amalga oshirilgan chora-tadbirlar korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha davlat siyosatining muhim elementlari bo‘lib xizmat qildi.

    Birinchidan, o‘tgan yilda amalga oshirilgan maʼmuriy islohotlar orqali “qo‘l” boshqaruvidan “avtomatik” boshqaruv tizimiga o‘tish jarayoni boshlandi.

    Xususan, maʼmuriy islohotlar natijasida davlat boshqaruvi tizimining eng muhim bo‘g‘ini – ijro etuvchi hokimiyat yana-da ixchamlashib, takrorlanuvchi funksiyalar tugatildi. Eng asosiysi, byurokratiya qisqartirildi.

    Ikkinchidan, Davlat organlari va tashkilotlarida korrupsiyaviy munosabatlarining oldini olishga qaratilgan preventiv mexanizmlar yaratildi.

    Xususan, Davlat organlari va tashkilotlarining korrupsiyaga qarshi kurashish ishlarining samaradorligini reyting baholash hamda davlat organlari va tashkilotlarida ochiqlik bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlarning samaradorligini baholashga qaratilgan Ochiqlik indeksi joriy etildi.

    Shuningdek Davlat organlari va tashkilotlarida korrupsiyaviy xavf-xatarlarning oldini olish bo‘yicha “E-Antikorrupsiya” loyihasi ishga tushirildi.

    Uchinchidan, Davlat xizmatlarini ko‘rsatish sifati yaxshilanib, ortiqcha tartib-taomillar qisqartirildi hamda elektron shaklda ko‘rsatiladigan davlat xizmatlari soni oshirildi.

    Jumladan, 73 turdagi hujjat va maʼlumotlarni aholidan talab qilinishi bekor qilindi.

    771 ta davlat xizmatlarining 360 dan ortig‘i Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali elektron ko‘rsatilmoqda, shu jumladan, 240 dan ortiq xizmatlar tadbirkorlik subyektlari uchun mo‘ljallangan. 59 turdagi davlat xizmatlarini ko‘rsatish muddatlari qisqartirildi, ushbu xizmatlar oldin 30 kundan 90 kungacha muddatda ko‘rsatilgan bo‘lsa, endilikda 1 kundan

    30 kungacha kamaytirildi.

    To‘rtinchidan, Raqamlashtirish orqali “inson omili”ni kamaytirish maqsadida barcha sohalarda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish ishlari yana-da rivojlantirildi. Xususan, “Raqamli O‘zbekiston-2030” strategiyasi doirasida davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari faoliyatini raqamlashtirish bilan bog‘liq 369 ta loyihalar amalga oshirildi.

    Masalan, iqtisodiy sohada “Litsenziya”, “E-Auksion”, “YERELEKTRON”, “Shaffof yo‘l”, “Shaffof qurilish”, “Davlat xaridlari elektron tizimi” va boshqa axborot tizimlari korrupsiya xavf-xatarlarini kamaytirishga samarali xizmat qilmoqda.

    Beshinchidan, Korrupsiyaga qarshi kurashish sohasini takomillashtirish, huquqiy bo‘shliqlarni bartaraf etish maqsadida sohaga taalluqli 13 ta, shuningdek, boshqa sohalardagi islohotlar natijasida korrupsiya omillarini qisqartirishga qaratilgan 24 ta normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilindi.

    Bu borada ko‘plab normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilinishi natijasida davlat organlari va tashkilotlari faoliyatida ochiqlik va shaffoflik taʼminlanib, mansabdor shaxslarning aholi oldidagi hisobdorligi oshirildi, davlat boshqaruvida samarali va taʼsirchan jamoatchilik nazoratini amalga oshirish uchun zarur sharoitlar yaratildi.

    Hurmatli tadbir ishtirokchilari,

    Endi eʼtiboringizni Biznesda korrupsiyaning oldini olish bo‘yicha ko‘rilayotgan choralarga qaratmoqchiman.

    Biznesda korrupsiyaning oldini olish maqsadida halol raqobat muhitini yaratish, tadbirkorlik subyektlarining faoliyatini tekshirish, ularning faoliyatiga qonunga xilof ravishda aralashishga yo‘l qo‘ymaslik, tadbirkorlarning huquqlarini himoya qilish borasida bir qator ishlar amalga oshirildi.

    2023 yilda nazorat qiluvchi organlar tomonidan tekshiruvlarni kelishish uchun kiritilgan jami 4 703 ta buyurtmadan 2 399 tasi (51 foizi) kelishilgan va qolgan 2 304 tasi (49 foizi) tekshiruv o‘tkazish uchun qonuniy asoslar mavjud bo‘lmaganligi sababli rad etilgan.

    Umuman, tadbirkorlar faoliyatida 2023-yilda amalga oshirilgan tekshiruvlar soni 2022-yilga nisbatan 26% ga kamaygan.

    Tadbirkorlik subyektlari faoliyatiga salbiy taʼsir ko‘rsatayotgan amaldagi 15 dan ortiq normativ-huquqiy hujjatlarga o‘zgartirish qo‘shimchalar kiritish yoki bekor qilish bo‘yicha choralar ko‘rildi.

    Natijada, sud qarori chiqarilgan kreditlar bo‘yicha foizlar va neustoyka hisoblanishi to‘xtatildi, soliq organlarining soliq to‘lovchining hujjatlari va buyumlarini olib qo‘yish bo‘yicha huquqlari bekor qilindi, investitsiya majburiyatlarini bajargan tadbirkorlik subyektlariga yer uchastkalarini xususiylashtirishga ruxsat berish belgilandi.

    Xabaringiz bor, Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi, Savdo-sanoat palatasi va Biznes-ombudsman hamkorligida 2021 yilda “O‘zbekiston biznesining korrupsiyaga qarshi kurashish xartiyasi” qabul qilingan edi. O‘tgan davrda 226 ta tadbirkorlik subyekti xartiya aʼzoligiga qabul qilindi.

    Shu bilan birga, O‘zbekistonda qulay ishbilarmonlik muhitini yaratish, tadbirkorlik faoliyatini qonuniylik, ochiqlik va davlat organlari bilan munosabatlarda korrupsiyaning oldini olish maqsadida har yili “O‘zbekiston biznes hamjamiyatida halollik” biznes forumini o‘tkazish amaliyoti yo‘lga qo‘yildi.

    Mazkur biznes forumida yuzlab turli sohalarda faoliyat ko‘rsatayotgan biznes vakillari, vazirlik va idoralar, OAV, jamoatchilik va xalqaro tashkilotlarning vakillari hamda xorijiy ekspertlar ishtirok etmoqda.

    Ko‘rilayotgan choralar natijalarini bilish maqsadida tadbirkorlik subyektlari o‘z faoliyatini amalga oshirishda korrupsiya holatlariga duch kelishi holatlari bo‘yicha 2 490 dan ortiq tadbirkorlik subyektlari ishtirokida o‘tkazilgan ijtimoiy so‘rovnomada aksariyat tadbirkorlar korrupsion holatlarga duch kelmayotganliklarini maʼlum qilishgan, ularning fikricha, so‘nggi yillarda mamlakatimizda korrupsiya darajasi kamaygan.

    Qadrli mehmonlar!

    Maʼlumki, korrupsiya va yashirin iqtisodiyotning eng katta dushmanlaridan biri – bu ochiqlik hisoblanadi.

    O‘zbekistonda bu borada ham sezilarli qadamlar tashlanmoqda. Ko‘rilgan choralar natijasida davlat organlari o‘z faoliyatiga oid hisobotlarni, jumladan, byudjet xarajati, davlat xaridlari, mol-mulkiga oid 40 dan ortiq maʼlumotlarni ochiqlab kelmoqda.

    Shuningdek, davlat idoralarining ochiqligini taʼminlash maqsadida barcha sohalarda onlayn platformalar imkoniyatlaridan keng foydalanilmoqda. Jumladan:

    • normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini jamoatchilik muhokamasidan o‘tkazish tizimi joriy etildi (regulation.gov.uz);
    • davlat byudjeti va qarzi, shuningdek, davlat xaridlari to‘g‘risidagi maʼlumotlarni ko‘rish va real vaqt rejimida kuzatish imkonini beruvchi onlayn platformalar (openbudget.uz, xarid.uzex.uz, etender.uzex.uz) ishga tushirildi;
    • davlat soliq xizmati organlari tomonidan ko‘rsatiladigan elektron davlat xizmatlari portali (my.soliq.uz) ishga tushirildi;
    • davlat aktivlarini realizatsiya qilish, ko‘chmas mulk, avtotransport vositalari sotish, yer uchastkalaridan foydalanish huquqini olish va boshqa bir qator masalalar onlayn auksion savdolari (e-ijro.auksion.uz) orqali olib borilmoqda;
    • sudlarda ko‘rilgan ishlar bo‘yicha qabul qilingan sud hujjatlari bilan onlayn tartibda (decisions.esud.uz) tanishish imkoniyati yaratildi.

    Bundan tashqari, davlat rahbarining qarorlariga muvofiq, Agentlikka 24 ta yirik va muhim investitsiya loyihalarini amalga oshirishda xalqaro moliya institutlari tomonidan ajratilayotgan kredit mablag‘laridan foydalanish jarayonida ochiqlikni taʼminlash ustidan nazoratni o‘rnatish vazifasi yuklatilgan, bo‘lib, masʼul vazirlik va idoralarda loyihalarni amalga oshirishda ochiqlik taʼminlanganligi o‘rganib borilmoqda.

    Loyihalar ijrosi yuzasidan alohida veb-saytlar tashkil etilgan holda maʼlumotlar doimiy ochiqlab borilmoqda.

    Ko‘rilayotgan choralar natijasida aholida korrupsiyaga qarshi murosasiz muhit paydo bo‘ldi, o‘z o‘rnida, O‘zbekistonning bu boradagi xalqaro reyting va indekslardagi o‘rni yaxshilandi.

    Jumladan, so‘nggi ikki yilda “Transparency International” ning Korrupsiyani qabul qilish indeksida 19 pog‘onaga, TRACE bribery Matrix indeksida 16 pog‘onaga, “World Justice Project” tashkilotining “Huquq ustuvorligi” indeksida – 2 pog‘onaga ko‘tarildi.

    “Open Data Inventory” Ochiq maʼlumotlar reytingida esa O‘zbekiston 70 ball bilan jahonda 30-o‘rinni, Markaziy Osiyoda 1-o‘rinni egalladi.

    Hurmatli tadbir ishtirokchilari!

    Shu bilan birga, amalga oshirilayotgan islohotlarga qaramasdan, tan olib aytish kerak, korrupsiyani to‘liq bartaraf etish uchun hali juda ko‘plab choralarni ko‘rishimiz kerak.

    Shu maqsadda biz korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha davlatning yaqin istiqboldagi siyosatini belgilab beruvchi 2030 yilgacha mo‘ljallangan Milliy strategiyani ishlab chiqyapmiz.

    Mazkur milliy strategiyada korrupsiyaga qarshi kurashish borasidagi mavjud tendensiyalar tahlil qilinib, sohada saqlanib qolayotgan muammolar va ularning yechimlari bo‘yicha ustuvor vazifalar belgilanadi.

    Ikkinchidan, “Korrupsiyaga qarshi kurashish virtual akademiyasi”ni joriy etish ustida ish boshladik.

    Ushbu akademiya onlayn platforma ko‘rinishida bo‘ladi va davlat xizmatchilari, aholi hamda biznes vakillari uchun maxsus kurslardan iborat bo‘ladi.

    Uchinchidan, Biznes sohasida korrupsiyani oldini olish choralarni kuchaytiramiz, xususan, biznes sektorda komplayens nazorat tizimini joriy etish, biznesda halollik standartlarini ishlab chiqish, barcha tadbirkorlar uchun teng raqobat muhitini yaratishga qaratilgan mexanizmlarni yaratishga alohida eʼtibor qaratamiz.

    To‘rtinchidan, Xufyona iqtisodiyotni qisqartirish, “halol” tadbikorlarni rag‘batlantirish, tadbirkorlarga masofaviy shaklda ko‘rstatiladigan davlat xizmatlari sonini yana-da kengaytirish bo‘yicha islohotlarni izchil davom ettirib boramiz. Mana bugun Prezidentimiz Xorijiy investorlar Kengashi majlisida investorlar bilan davlat organlari o‘rtasidagi barcha xizmatlarni amalga oshirish uchun mukammal elektron platforma ishlab chiqilishi va amaliyotga keng joriy etilishini aytib o‘tdilar. Bu ham biznesda korrupsiya va byurokratiyani qisqartirish yo‘lidagi muhim qadamlardan biri bo‘ladi.

    Albatta, bu yakuniy yoki o‘zgarmas yo‘nalishlar emas. Ularni kundan kunga takomillashtirib, yangilab, xalqimizga foydasi tegish yoki tegmaslik prizmasi orqali saralab bormoqdamiz. Hali bu g‘oyalarni xalqaro va hamkor tashkilotlar takliflari asosida boyitamiz hamda keng jamoatchilik muhokamasiga taqdim etamiz.

    Va bu borada o‘ylaymanki, bugungi tadbirda ishtirok etayotgan nufuzli ekspertlar ham bizga o‘zlarining ko‘maklarini berib borishlariga umid bildirib qolaman.

    Eʼtiboringiz uchun rahmat.

  2. Briefing

    Briefing at the 24th plenary session of the Senate of the Oliy Majlis

    On the Agency’s work to ensure the openness of government bodies and organisations

    Speaker: Director of the Anti-Corruption Agency

    Full text in Uzbek

    Soʻnggi yillarda davlatimiz rahbarining tashabbusi bilan boshlangan islohotlar natijasida davlat organlari va tashkilotlari faoliyati ochiqligi va shaffofligini taʼminlovchi mexanizmlar, shuningdek, jamoatchilik nazorati instituti hayotga samarali joriy etila boshlandi.

    Xususan, 2021-yilning 16-iyunida davlatimiz rahbari tomonidan “Davlat organlari va tashkilotlarining faoliyati ochiqligini taʼminlash, shuningdek, jamoatchilik nazoratini samarali amalga oshirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmonida davlat idoralari faoliyati yanada ochiqligini taʼminlash, bu orqali natijasida korrupsiyaviy omillar va huquqbuzarliklarning oldini olishga xizmat qiluvchi aniq tartiblar belgilandi.

    Mazkur Farmon talablaridan kelib chiqib, Agentlik tomonidan vazirlik va idoralar, mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan ochiq maʼlumotlarni rasmiy veb-saytda hamda Ochiq maʼlumotlar portalida joylashtirilishi holati muntazam oʻrganib kelinmoqda.

    Misol uchun, davlat organlari va tashkilotlari har yili 1-martga qadar oʻz faoliyatiga oid hisobotni rasmiy veb-saytiga joylashtirib, 10-martga qadar uni keng jamoatchilik ishtirokida muhokama qilish joyi va vaqti haqida xabar berishi kerak.

    Monitoring qilingan 135 ta davlat organlari va tashkilotlarining 93 tasi 2021-yildagi faoliyatiga oid hisobotni eʼlon qilmagan boʻlsa, 126 tasi matbuot anjumanining oʻtkazilish joyi va vaqti haqida hanuzgacha oʻz rasmiy veb-saytiga maʼlumot joylashtirmagan.

    Bundan tashqari, barcha davlat organlari va tashkilotlari oʻzlarining davlat xaridlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarini har chorakda eʼlon qilib borishlari talabining ijrosi 4-chorak uchun oʻrganilganda ularning 80 tasi ushbu maʼlumotlarni oʻz vaqtida belgilangan resurslarda joylashtirmagani aniqlandi.

    Yoki, xizmat safarlari va xorijdan tashrif buyurgan mehmonlarni kutib olish xarajatlari boʻyicha hisobotlarni 88 ta idora oʻz vaqtida ochiqlamagani maʼlum boʻldi.

    Shuningdek, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlarining 2021-yil 1-dekabrdan 2022-yil 10-yanvar kuniga qadar oʻtkazilgan sessiyalarning mahalliy telekanallar yoki Internet tarmogʻida translyatsiya qilinishi oʻrganilganda respublika boʻyicha jami (tuman va shahar kengashlari bilan birga) 585 ta sessiyalar oʻtkazilgan boʻlsa, ularning 226 tasi translyatsiya qilinmagan. Bu boradagi eng salbiy koʻrsatkichlar Buxoro va Navoiy viloyatlari hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi xissasiga toʻgʻri keladi.

    Farmon ijrosi holati mahalliy davlat hokimiyati organlari kesimida ham tahlil qilindi. Ochiq e’lon qilinishi lozim boʻlgan ijtimoiy ahamiyatga molik ma’lumotlar roʻyxati boʻyicha mahalliy hokimliklar zimmasiga jami 13 ta toifadagi axborotlarni oʻz rasmiy veb-saytida har chorakda e’lon qilish va davriy yangilab borish tartibi belgilangan.

    Biroq, 2021-yil yakunlari boʻyicha mazkur talablarga rioya qilinishi oʻrganilganida jami 95 ta holatda qonunchilik talablari buzilishiga, soddaroq qilib aytganda ushbu ma’lumotlar hokimliklar rasmiy veb-saytida umuman e’lon qilinmaganligi aniqlandi.

    Tuman va shaharlar kesimida esa 204 ta tuman va shahar hokimliklaridan 43 tasida (20 foizi) rasmiy veb-sayti ishchi holatda emasligi, faoliyat koʻrsatayotganlarida ham ma’lumot uzoq vaqt davomida yangilanmay kelinayotganligi aniqlandi.

    Aniqlangan qonunbuzilishlarni bartaraf qilish boʻyicha vazirlik, idora va mahalliy davlat hokimiyati organlariga Agentlik tomonidan 26 ta taqdimnoma hamda 35 ta ogohlantirish xatlari kiritildi.

    Joylarda uchrayotgan bu kabi muammolarning yechimi sifatida ma’lum bir hududni tanlab olib, ochiqlikka oid qonunchilik hujjatlari ijrosini namunaviy tashkil etishga kirishildi. Shu maqsadda Fargʻona viloyatida «Ochiq, shaffof va hisobdor hudud» loyihasini amalga oshirish boshlandi. Buning uchun tegishli “Yoʻl xaritasi” loyihasi ishlab chiqilib, viloyat hokimligi rasmiy veb-saytida joylashtirildi.

    Endilikda viloyatda korrupsiyaga qarshi kurashish, shu jumladan, faoliyat ochiqligini ta’minlash sohasida amalga oshirilgan ishlar yuzasidan jamoatchilik eshituvlari oʻtkaziladi. Ishlar samaradorligini baholashda mahalliy deputatlar va nodavlat notijorat tashkilotlari va OAV vakillari ham jalb qilinadi, shuningdek, oʻzini-oʻzi baholash tizimi yoʻlga qoʻyiladi.

  3. Theses

    Theses for the press conference on the 2021 report to the Public Council

    Press conference on the Director’s report to the Public Council on the Agency’s activity in 2021

    Speaker: Director of the Anti-Corruption Agency

    Full text in Uzbek

    Assalomu alaykum. Hurmatli tadbir ishtirokchilari.

    2021-yili Agentlik tomonidan korrupsiyaga qarshi kurashishning huquqiy asoslarini mustahkamlash, xususan, korrupsiyaning oldini olish va ushbu jinoyatlarga qarshi jazo muqarrarligini taʼminlash boʻyicha bir qator muhim oʻzgarishlar amalga oshirildi. Jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 6-iyuldagi “Korrupsiyaga qarshi murosasiz munosabatda boʻlish muhitini yaratish, davlat va jamiyat boshqaruvida korrupsiyaviy omillarni keskin kamaytirish va bunda jamoatchilik ishtirokini kengaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF–6257-son Farmoni imzolandi. Unga koʻra, korrupsiyaga oid jinoyatlarni sodir etgan shaxslarga nisbatan jazo choralari kuchaytirilib, jinoiy jazoni oʻtashda yengillashtiruvchi normalar qoʻllanilishiga cheklovlar oʻrnatilishi belgilandi.

    2021-yil 16-iyunda “Davlat organlari va tashkilotlarining faoliyati ochiqligini taʼminlash, shuningdek, jamoatchilik nazoratini samarali amalga oshirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF–6247-son Farmon bilan har bir muassasaning bajargan va bajarmoqchi boʻlgan ishlari, moliyaviy holati, tasarrufidagi mol-mulklari, umuman, soliq toʻlovchilar bilishi lozim boʻlgan barcha maʼlumotlarni ochiqlash talabi qoʻyildi.

    Shuningdek, “Davlat xaridlari toʻgʻrisida”gi Qonunga muhim yangiliklar kiritildi: 2022-yilning 1-yanvardan boshlab, barcha davlat xaridlari (eng yaxshi takliflarni tanlash va tender xarid qilish) tartib-taomillarini majburiy tartibda elektron shaklda oʻtkazilishi joriy qilindi. Insofsiz ijrochilarning yagona reyestriga kiritilgan subyektlarning davlat xaridlarida ishtirok etishini cheklash muddati uch yildan ikki yilgacha qisqartirildi.

    2021-yilda Respublika boʻyicha jami 5483 nafar shaxsga nisbatan 3769 ta korrupsiyaga oid jinoyat ishlari koʻrib chiqish uchun tegishli tartibda sudlarga yuborilgan. 2020-yil bilan taqqoslaganda sudga yuborilgan jinoyat ishlari soni 2621 taga, javobgarlikka tortilgan shaxslar soni esa 3 760 taga yoki 218 foizga koʻpaygan.

    Korrupsiyaga oid jinoyatlar oqibatida davlat va jamiyat manfaatlariga 2020-yilda 500 mlrd. 102 mln soʻmlik moddiy zarar yetkazilib, 355 mlrd soʻm yoki 71,0 foiz undirilgan boʻlsa, 2021-yildagi moddiy zarar miqdori 1 trln. 282 mlrd.ni tashkil etib, 887 mlrd. soʻmi yoki 69,1 foizi undirilgan.

    Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligiga 2021-yilda jami 4901 ta (493 tasi dublikat) murojaat kelib tushgan boʻlib, barcha murojaatlar belgilangan tartibda koʻrib chiqilishi taʼminlangan. Shundan 107 ta murojaat Agentlik rahbariyati tomonidan tashkil etilgan shaxsiy va sayyor qabullarda kelib tushgan.

    Murojaatlarning 258 tasi ijobiy hal etilgan, 1163 ta murojaatga huquqiy maslahat va tushuntirishlar berish orqali qanoatlantirilgan, 2 ta tashakkurnoma, 2 ta murojaat fuqaroning arizasiga asosan koʻrmasdan qoldirilgan, 117 ta murojaat anonim deb topilgan, 43 ta murojaat maʼlumot uchun qabul qilingan, 158 ta takroriy murojaat koʻrib chiqilishi belgilangan tartibda tugatilgan, 3158 ta murojaat taalluqliligi boʻyicha tegishli vazirlik va idoralarga yoʻnaltirilgan.

    2021-yilda Agentlik tomonidan “Korrupsiyasiz soha”, “Korrupsiyasiz hudud” loyihalari, “Obod qishloq” va “Obod mahalla” dasturlari doirasida hududlar va sohalar kesimida 50 dan ortiq oʻrganishlar oʻtkazildi. Shuningdek, qurilish sohasidagi jami 461,3 mlrd. soʻmlik qiymatdagi davlat xaridlari yuzasidan 59 ta qurilish obyektlarida oʻrganish oʻtkazildi.

    Aniqlangan korrupsiya holatlari yuzasidan toʻplangan hujjatlar huquqni muhofaza qiluvchi organlarga taqdim qilinishi orqali jami 49 ta jinoyat ishi va 24 ta maʼmuriy huquqbuzarlikka oid ish qoʻzgʻatilishi taʼminlandi.

    Davlat xaridlari sohasida 2021-yilda oʻtkazilgan masofaviy monitoringda byudjet buyurtmachilari tomonidan qiymati 145,3 mlrd soʻmlik 452 ta tanlovda “Davlat xaridlari toʻgʻrisida”gi va “Raqobat toʻgʻrisida”gi Qonunlarning talablari buzilishiga yoʻl qoʻyilganligi aniqlanib, korrupsiyaviy huquqbuzarliklarning sabab va shart-sharoitlarni bartaraf qilishga qaratilgan 372 ta taqdimnoma kiritildi va tanlovlar bekor qilinib, byudjet mablagʻlarining maqsadsiz sarflanishining oldi olindi.

    Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 6-iyuldagi 5177-son Qaroriga muvofiq, Agentlik davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, ustav kapitalida davlat ulushi boʻlgan korxonalar, shu jumladan, banklarda korrupsiyaga qarshi ichki nazorat tizimini joriy etish va ularning samarali faoliyat koʻrsatishini taʼminlash vazifasini amalga oshirib kelmoqda.

    Bugungi kunga kelib, 88 ta davlat tashkilotlarida korrupsiyaga qarshi ichki nazorat tuzilmalari joriy etilgan boʻlsa, 52 tasida toʻliq yoʻlga qoʻyilmagan.

    Agentlik tomonidan korrupsiyaga qarshi ichki nazorat tuzilmasi va korrupsiyaga qarshi kurashish faoliyatini tashkil etishda yoʻl qoʻyilgan kamchiliklarni bartaraf etishga qaratilgan 34 ta taqdimnoma kiritilgan.

    Agentlik mahalliy davlat hokimliklari tomonidan ijtimoiy ahamiyatga molik maʼlumotlarni rasmiy veb-sayt va boshqa axborot resurslarida joylashtirib borilishiga oid majburiyatlarga rioya qilinishini oʻrganib, tahlil qildi.

    Ana shunday oʻrganishda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, Andijon, Buxoro, Jizzax va Navoiy viloyat hokimliklari tomonidan mahalliy byudjet mablagʻlarining rejadan orttirib bajarilgan qismi va mazkur mablagʻlar yoʻnaltirilgan maqsadlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar kamchiliklarga yoʻl qoʻyilgan holda qisman ochiqlanishi taʼminlangan boʻlsa, Toshkent, Xorazm, Samarqand, Qashqadaryo, Surxondaryo, Sirdaryo, Fargʻona viloyatlari va Toshkent shahar hokimliklari mazkur majburiyatlarni umuman bajarmaganligi aniqlangan.

    Ijtimoiy ahamiyatga molik maʼlumotlarning belgilangan tartibda ochiqlanishini taʼminlamagan 13 ta viloyat hokimliklari qonunbuzilishi holatlarini bartaraf qilish haqida rasman ogohlantirilgan.

    Agentlik tomonidan 2021-yil davomida hamkorlikka oid 10 ta xalqaro hujjat (memorandum, hamkorlik dasturlari) imzolandi.

    Jumladan, Agentlik hamda BMTning Giyohvand moddalar va Jinoyatchilik boʻyicha boshqarmasi oʻrtasida hamkorlikda amalga oshiradigan tadbirlar Rejasi doirasida Korrupsiyani qabul qilish milliy indeksini shakllantirish metodologiyasini ishlab chiqish, Korrupsiyaga qarshi kurashish milliy kengashi faoliyatini takomillashtirish yuzasidan xalqaro ekspertlar koʻmagini jalb etish, fuqarolik jamiyati institutlari tomonidan korrupsiyaga qarshi kurashish boʻyicha ijtimoiy tadqiqotlarni tashkil etish yuzasidan treninglar tashkil etish va shu kabi boshqa loyihalarda hamkorlik amalga oshirildi.

    “Shaffof qurilish” milliy axborot tizimi ishlab chiqildi va 2021-yil 1-yanvardan real vaqt rejimida respublikaning barcha hududlarida toʻliq ishga tushirildi. Bundan tashqari, qurilish sohasida oʻtkaziladigan davlat xaridlarida korrupsiyaviy holatlarning oldini olish, ochiqlik va shaffoflikni taʼminlash maqsadida qurilish sohasidagi tanlov(tender)lar oʻtkazish uchun “tender.mc.uz” elektron portali yaratildi.

    Mazkur platforma yordamida 2021-yil davomida 15,45 trln. soʻmlik tenderlar oʻtkazilib, qurilish-pudrat tashkilotlari bilan 14,26 trln. soʻmlik shartnomalar tuzildi va loyihalarning boshlangʻich qiymatiga nisbatan 1,19 mlrd soʻm yoki 8 foiz byudjet mablagʻlari iqtisod qilindi.

  4. Report

    Report at a round table in the International Media Hall

    Round table “Openness and transparency of government bodies: the experience of Uzbekistan and foreign practice”

    Speaker: Akmal Burkhanov, Director of the Anti-Corruption Agency

    Full text in Uzbek

    Mamlakatimizda davlat boshqaruviga ochiqlikni joriy etish, axborotlarning umumfoydalanish uchun ochiqlik holati, maʼlumotlarning oshkoralik va sifat darajasini xalqaro talablarga muvofiqlashtirish sohasida tizimli ishlar amalga oshirilmoqda.

    Bugungi kunda qonun ustuvorligini taʼminlash, ochiqlik va oshkoralik tamoyillarining taʼsirchan shakllarini joriy etish, davlat hokimiyati organlari faoliyati ustidan samarali jamoatchilik nazoratini oʻrnatish boʻyicha boshlagan ishlar ortga qaytmas tus olgan.

    Soʻngi yillarda davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligini taʼminlash, byurokratiya va korrupsiyaning turli koʻrinishlariga qarshi kurashish mamlakatimizda davlat siyosatining eng ustuvor yoʻnalishiga aylandi.

    Buning yaqqol misoli sifatida soʻnggi yillarda sohaga oid qabul qilingan konseptual ahamiyatga ega normativ-huquqiy hujjatlar, korrupsiyaning oldini olishga qaratilgan maʼmuriy islohotlar misolida ham koʻrishimiz mumkin.

    Xususan, “Korrupsiyaga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi Qonunning qabul qilinishi mazkur sohada boshlagan islohotlarimizning oʻziga xos huquqiy poydevori boʻlgan boʻlsa, “Oʻzbekiston Respublikasida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi va “Korrupsiyaga qarshi murosasiz munosabatda boʻlish muhitini yaratish, davlat va jamiyat boshqaruvida korrupsiyaviy omillarni keskin kamaytirish va bunda jamoatchilik ishtirokini kengaytirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Prezident Farmonlari korrupsiyaning barvaqt oldini olishga qaratilgan muhim konseptual hujjatlar sifatida xizmat qilmoqda.

    Shuningdek, davlat organlari va tashkilotlari faoliyatining jamoatchilik va ommaviy axborot vositalari uchun ochiq boʻlishi, ular bilan kundalik faoliyatida yaqin muloqot va hamkorlik oʻrnatishiga qaratilgan “Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligi toʻgʻrisida”gi va “Jamoatchilik nazorati toʻgʻrisida”gi Qonunlar va “Byudjet jarayonida fuqarolarning faol ishtirokini taʼminlash boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarorlari barcha toifadagi mansabdorlarning har bir xatti-harakatiga keng jamoatchilik hamda xalq koʻzi bilan baho berish imkonini yaratdi.

    Oʻtgan qisqa vaqt davomida normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ommaviy muhokama qilish, davlat byudjeti va qarzi, shuningdek, davlat xaridlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni koʻrish va real vaqt rejimida kuzatish imkonini beruvchi onlayn platformalar ishga tushirildi. Ochiq maʼlumotlar portali faoliyati sifat jihatdan yangi bosqichga koʻtarilgani, Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali, elektron litsenziyalash tizimi va “Mening fikrim” jamoaviy murojaatlar portali faoliyati yoʻlga qoʻyildi.

    Bundan tashqari, hukumat ochiqligi sohasida 2021 - 2025-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida ochiq maʼlumotlar sohasini rivojlantirish Konsepsiyasi qabul qilinganini alohida qayd etish lozim.

    Yuqoridagi qonunchilik va maʼmuriy sohalarda amalga oshirilgan tizimli islohotlarning natijasi oʻlaroq, Oʻzbekiston 2020-yil yakunlariga koʻra “Ochiq maʼlumotlarni kuzatish” xalqaro indeksida 125 pogʻonaga koʻtarilib, 44-oʻrinni egalladi. Bunda davlat va jamiyat boshqaruvi sohasidagi 20 ta yoʻnalish boʻyicha koʻrsatkichlarni oshkor qilib borish amaliyoti joriy etilgani ham muhim ahamiyat kasb etdi.

    Sohadagi soʻnggi yillarda amalga oshirilgan islohotlarning uzviy va mantiqiy davomi sifatida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Davlat organlari va tashkilotlarining faoliyati ochiqligini taʼminlash, shuningdek, jamoatchilik nazoratini samarali amalga oshirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoni qabul qilindi.

    Farmon bilan amaldagi qonunchilik hujjatlarida mavhum boʻlgan muammoli masalalar toʻliq oʻz yechimini topdi.

    Misol uchun, Farmon bilan har bir davlat organi va tashkiloti ochiq eʼlon qilib borishi lozim boʻlgan maʼlumotlarning roʻyxati tasdiqlandi.

    Hujjatda ochiq axborot turi, joylashtiriladigan resursi, taqdim etish va yangilash muddati hamda ularni joylashtirish uchun masʼul davlat organlari va tashkilotlari aniq belgilab berildi.

    Yana bir jihat, shu kungacha ham davlat hokimiyati boshqaruv organlarining ochiqligi toʻgʻrisidagi normativ hujjatlar mavjud boʻlgan. Ammo ulardagi normalarni hayotga tatbiq etishga masʼul yoki uni bajarish talablarini buzgan mansabdor shaxslarning javobgarlik masalasi ochiq qolavergan. Bu esa qonunchilik hujjatining hayotga toʻliq joriy etilishiga salbiy omil boʻlib xizmat qilib kelgan.

    Shunga muvofiq, mazkur yoʻnalishdagi qonunchilik hujjatlarining ijrosi ustidan nazorat Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligiga qoʻshimcha vazifa sifatida yuklatilib, Agentlik tarkibida davlat organlari va tashkilotlari faoliyati ochiqligini taʼminlash boshqarmasi tashkil etildi.

    Boshqarma zimmasiga sohadagi faoliyatni muvofiqlashtirish va doimiy monitoring qilish, ochiq maʼlumotlar roʻyxatini uzluksiz toʻldirish, jamoatchilik nazoratini kuchaytirish choralarning ishlab chiqilishi va joriy etilishi, ommaviy axborot vositalari orqali davlat organlari va tashkilotlari xizmatchilariga «davlat organlari faoliyati ochiqligi, shaffofligi va hisobdorligi» madaniyatini singdirish kabi muhim vazifalar belgilab berildi.

    Oʻtgan davrda Agentlik tomonidan soha va hududlar kesimida Prezident Farmonida belgilab berilgan vazifa va vakolatlardan kelib chiqib, muayyan ishlar amalga oshirildi.

    Jumladan, mutaxassislar tomonidan barcha hududlarda mahalliy hokimliklar, davlat organlari va tashkilotlari, keng jamoatchilik va ommaviy axborot vositalari ishtirokida Farmonning mazmuni va ahamiyati, shuningdek unda hududiy organlarga belgilab berilgan vazifalar ijrosini taʼminlashga qaratilgan keng koʻlamli tushuntirish ishlari oʻtkazildi.

    Bundan tashqari, Agentlik tomonidan vazirlik va idoralarning Prezident Farmonida belgilangan majburiyatlarni ijro holati muntazam monitoring qilib borilmoqda.

    Jumladan, Farmon talablariga muvofiq, mahalliy davlat hokimliklari mahalliy byudjetlarning har chorak yakunida shakllantiriladigan daromadlar va xarajatlar smetasi, rejadan orttirilib bajarilgan qismi hamda mazkur mablagʻlar yoʻnaltirilgan maqsadlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni rasmiy veb-saytlariga joylashtirish vazifasi belgilangan.

    Oʻrganish davomida ayrim mahalliy hokimliklar tomonidan yuqoridagi maʼlumotlar qisman ochiqlanishi taʼminlangan boʻlsa, ayrim hududiy hokimliklar mazkur majburiyatlarini umuman bajarmagani aniqlangan.

    Monitoring natijasi boʻyicha Agentlik tomonidan maʼlumotlarni ochiqlanishini taʼminlamagan 13 ta mahalliy davlat hokimliklariga taqdimnomalar kiritildi.

    Yoki, joriy yilning oktyabr oyi holatiga oʻtkazilgan monitoring natijalari boʻyicha 230 ta vazirlik va idoralarning 121 tasi xizmat safarlari va xorijdan tashrif buyurgan mehmonlarni kutib olish xarajatlari haqidagi maʼlumotlarni oʻz rasmiy veb-saytlariga joylashtirmagani aniqlandi.

    Shu kabi, Respublikadagi 119 ta davlat organi va tashkiloti oʻz tasarrufidagi xizmat avtomototransport vositalari, xizmat uylari va boshqa koʻchmas mulklar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni Ochiq maʼlumotlar portaliga oʻz vaqtida joylashtirilishini taʼminlamagan boʻlsa, 48 tasi Portalda shaxsiy kabinet ham ochmagan.

    Taʼkidlash kerakki, Agentlik tomonidan oʻtgan davr davomida davlat xaridlari sohasini oʻrganish natijalari boʻyicha aniqlangan korrupsiyaviy huquqbuzarliklarni keltirib chiqaruvchi omillar chuqur tahlil qilinib, shu kabi qonunbuzilishlarni oldini olishga qaratilgan muhim takliflar ishlab chiqilmoqda.

    Bunda, asosiy eʼtibor sohada ochiqlik va shaffoflikni taʼminlash orqali jamoatchilik nazoratini kuchaytirish, shuningdek, axborot kommunikatsiya vositalarini faoliyatga keng tadbiq etish ustivor vazifa sifatida belgilab olingan.

    Masalan, tadbirkorlik subyektlaridan bildirilgan haqli eʼtirozlar asosida, Agentlik tomonidan qurilish sohasida davlat xaridlari amalga oshirilayotgan “tender.mc.uz” elektron portali faoliyati oʻrganib chiqildi.

    Oʻrganishda portal faoliyati davlat xaridlariga oid qonunchilik talablariga mos boʻlmagan holda, oferentning savdodan chetlatilishi asoslari va ishtirokchilarni baholash metodikasi Qurilish vazirligining yopiq shaklda qabul qilgan hujjati asosida amalga oshirilib kelinayotganligini maʼlum boʻldi.

    Oʻrganish yakunlari boʻyicha Agentlik tomonidan davlat xaridlari, shu jumladan qurilish sohasidagi 10 ga yaqin qonun va qonunosti hujjatlarini takomillashtirish yoki yangilarini ishlab chiqish, shuningdek, 34 ta tizimdagi takomillashtirish va mavjud axborot bazalarini integratsiya qilish orqali inson omilini yoʻq qilishga qaratilgan asoslantirilgan takliflar ishlab chiqildi.

    Endilikda Agentlik tomonidan ochiqlikni taʼminlash boʻyicha belgilangan talablarning ijrosini monitoring qilish tizimlashtiriladi. Buning uchun biz masʼul vazirlik va idoralar bilan birgalikda, Davlat organlari va tashkilotlari faoliyati ochiqligini monitoring qilish va baholash boʻyicha metodikani ishlab chiqdik.

    Unga koʻra, har yili yakuni boʻyicha davlat organlari va tashkilotlari, shuningdek mahalliy davlat hokimiyati organlarining ochiqlikka oid majburiyatlari umumiy 10 ga yaqin indikatorlar asosida baholanib, yil yakuniga koʻra Ochiqlik reytingi eʼlon qilinadi.

    Ochiqlik darajasi eng yuqori deb topilgan davlat organi yoki tashkilotining sohaga masʼul xodimlarini ragʻbatlantirish, aksincha salbiy boʻlganlarini qonunchilikda belgilangan tartibda javobgarlik masalasini hal etish tartibini joriy etish taklif etilmoqda.

    Eng asosiysi, Reyting u yoki bu davlat organi va tashkilotining ochiqlik darajasini jamoatchilik uchun yaqqol koʻrsatish imkonini beradi.

    Shuningdek, Ochiq joylashtirilishi kerak boʻlgan maʼlumotlar koʻlamini kengaytirish borasida Buyuk Britaniya, Fransiya, Rossiya, Sloveniya, Singapur va Qozogʻiston kabi oʻnga yaqin rivojlangan xorijiy mamlakatlarning bu boradagi ijobiy ish tajribasi oʻrganilib, amaliyotga tadbiq etish choralari koʻrilmoqda.

    Masalan, “avtomobil tarixi” toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni avtomototransport vositasining davlat raqami belgilarini kiritish orqali aniqlash elektron interaktiv xizmatini joriy etish rejalashtirilgan. Bu ikkilamchi bozorda avtotransport oldi-sotdi jarayonlarida turli noqonuniy xatti-harakatlarni oldini olishga xizmat qiladi.

    Yoki, joriy yilning 1 sentyabridan boshlab davlat fuqarolik xizmatiga ochiq tanlov asosida ishga qabul qilish amaliyoti yoʻlga qoʻyildi. Yаʼni, davlat organi va tashkiloti endilikda xodimlarni ishga qabul qilishdan oldin vakant lavozimlarga tanlov eʼlon qilinishi haqida rasmiy manbalar orqali xabar berishi, saralash jarayonlarini ochiq oʻtishini taʼminlashi lozim. Bu yoʻnalishda ham hali oldimizda koʻplab qilinishi lozim boʻlgan ishlar turibdi.

    Yana bir muhim jihat. Agar ochiqlik sohasida keskin oʻzgarishlarga erishishni istasak, albatta xalqaro tashkilotlarga aʼzo boʻlish orqali umumeʼtirof etilgan standartlar talablarini bajarishimiz lozim. Shundagina demokratiya, korrupsiya, investitsiya, soʻz erkinligi darajalarini belgilovchi qator nufuzli reyting va indekslar oʻz pozitsiyalarimizni yanada yaxshilaymiz.

    Shu boisdan, hozirda “Ochiq Hukumat hamkorligi” xalqaro tashkilotiga Oʻzbekiston Respublikasining aʼzo boʻlish imkoniyatlari oʻrganilmoqda. Shu munosabat bilan, xalqaro ekspertlar hamda mazkur tashkilot mutaxassislariga yurtimizda soʻnggi yillarda mazkur yoʻnalishda amalga oshirilgan islohotlar haqida maʼlumot berdik va qator muzokaralar oʻtkazildi.

    Oʻylaymanki, mamlakatimizda ochiqlikni taʼminlash borasida qabul qilingan qonunchilik hujjatlari va amalga oshirilgan maʼmuriy islohotlar natijasi “Ochiq Hukumat hamkorligi” xalqaro tashkiloti tomonidan amaldagi asosiy mezonlarni yangilangan natijalarida Oʻzbekiston pozitsiyasini bir necha barobar yaxshilash imkonini beradi.

    Soʻzimning yakunida ochiqlikni taʼminlash sohasida hozir soʻzga chiquvchi spikerlar rahbarligida katta hajmdagi ishlar amalga oshirilayotganini taʼkidlamoqchiman. Chunki ushbu soha nafaqat korrupsiyaga qarshi kurashish bilan bogʻliq, balki OAVlar bilan ishlash, moliyaviy shaffoflikni taʼminlash, qonunchilikni takomillashtirish, hattoki fuqarolar murojaatlari bilan ishlashdagi samaradorlik bilan ham baholanadi.

    Oʻylaymanki, kelgusida ham ushbu yoʻnalishda saʼy-harakatlarni birlashtirib, hamkorlikni davom ettiramiz.